Rozprawka

Jaka to forma?

  1. Wstęp
  2. Teza
  3. Argumenty poparte przykładami
  4. Powtórzenie i rozbudowanie lub wzmocnienie tezy

lub

  1. Wstęp
  2. Hipoteza
  3. Argumenty za i przeciw poparte przykładami
  4. Teza

 

Typowe słownictwo

Uważam, że…

Myślę, że…

Sądzę, że…

Jednym z powodów, dla których…

Innym przykładem…

Przykładem innego bohatera, który…

Inną funkcją… jest…

Tak więc warto…

 

Uwaga na pułapki!

  • Największym błędem autorów rozprawek jest niesformułowanie tezy, czyli konkretnego stwierdzenia, poglądu w postaci zdania oznajmującego na początku lub na końcu pracy (jeśli na początku postawiono jedynie pytania, hipotezę).
  • Jeśli rozprawka zaczyna się od hipotezy (pytań), błędem jest niesformułowanie tezy na końcu.
  • Jeśli rozprawka zaczyna się od tezy, usterką będzie powtórzenie jej słowo w słowo na końcu pracy. Musisz poszerzyć tezę, wzbogacić o wnioski lub choć sformułować ją w innych słowach. Sprawdź na przykładzie! Teza na początku pracy: „warto podróżować”. Potwierdzenie tezy na końcu: „podróże kształcą, rozwijają, wzbogacają nasz umysł i często hartują ciało, stanowią ciekawe wyzwanie, skłaniają do dalszego pogłębiania wiedzy i… nowych podróży, dlatego są bardzo cennym elementem naszego życia”.
  • Niewybaczalnym grzechem jest niedopasowanie argumentów do tezy, to znaczy sformułowanie tezy „za” i dobór argumentów „przeciw” (można, oczywiście, przytaczać kontrargumenty, ale należy je „zbijać”).
  • Gdy temat odnosi się jedynie do wskazanej lub wybranej lektury obowiązkowej, nie powinieneś szukać przykładów do swojej argumentacji w innych książkach. Jeśli koniecznie chcesz o nich wspomnieć, by wykazać się oczytaniem i erudycją, pamiętaj, że będziesz oceniany za znajomość lektur, nie inne spostrzeżenia, a nieodniesienie się do lektury zdyskwalifikuje twoją pracę. Dużym błędem jest przywoływanie przykładów z życia (np. pisanie o własnych wakacjach w rozprawce o podróżach), gdy temat wymaga jedynie przykładów z lektur.
  • Błędem jest streszczanie całych lektur zamiast wyłuskiwania z nich konkretnych przykładów pasujących do argumentów popierających daną tezę.
  • Nie wolno mylić argumentów z przykładami. Najpierw podajesz ogólny argument, a potem przykłady, na jego poparcie. Zobacz to na przykładzie!  Teza: „warto podróżować”. Argument: „podróże poszerzają naszą wiedzę o świecie i pozwalają skonfrontować to, co wiemy z książek z rzeczywistością”. Przykład: „Staś Tarkowski, bohater „W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza, podczas wędrówki pogłębiał i stosował w praktyce swoją wiedzę geograficzną zdobytą w szkole, np. w sytuacji, gdy…”.
  • Niewłaściwe jest nazywanie całych lektur argumentami. Błędne jest stwierdzenie: >>moim pierwszym argumentem będzie „W pustyni i w puszczy”<<. Zapamiętaj, że lektura nie jest żadnym twoim argumentem, bo – po pierwsze – nie ty ją napisałeś, po drugie argumentem jest jakiś fakt udowadniający tezę, nie cała książka. W lekturze szukasz jedynie przykładów na potwierdzenie argumentów.
  • Usterką jest szkolna kompozycja rozprawki, szkolne sformułowania („moim pierwszym argumentem będzie…”, „moim drugim argumentem będzie…”) – warto zachować porządek pracy, ale nie numeruj w ten sposób argumentów. Jeśli już musisz to robić, pisz raczej „po pierwsze”, „ po drugie”.
  • Na niekorzyść ucznia działa także chaos w rozprawce – nie powinieneś mieszać ze sobą różnych argumentów, a najlepiej uporządkuj je, np. od najmniej ważnego do najważniejszego lub odwrotnie.

W „VICTORZE” nr 4/2020 znajdziesz też sposoby na napisanie dobrego PRZEMÓWIENIA. A w kolejnym numerze ARTYKUŁ i OPOWIADANIE TWÓRCZE.

fot. Nemanja Glumac/Shutterstock.com

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes
0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *