Business innovation advantage concept as a group of businesspeople running into a high wall obstacle with one clever competitive businessman using a ladder to climb and carrying the tool with him to deny the competition of opportunity.

Rywalizacja czy współpraca?

Szkoła to takie miejsce, w którym, chcesz czy nie, stykasz się z problemem rywalizacji. O co? O lepsze oceny, o to, kto lepiej wygląda, ma lepsze ciuchy, będzie pierwszy w zawodach sportowych i tak dalej.

Z drugiej strony – w szkole uczysz się pracować w grupie: mniejszej lub większej, w czasie zwyczajnej lekcji lub podczas projektu edukacyjnego. Masz więc porównanie między rywalizacją a współpracą. Czy potrafisz na tej podstawie, oraz na podstawie podobnych doświadczeń spoza szkoły, określić, co jest ważniejsze: rywalizacja czy współpraca? Jakie byłoby Twoje stanowisko w dyskusji na ten temat?

Muszę być pierwszy!

rywalizacja = konkurencja = współzawodnictwo

Rywalizować to starać się być w czymś pierwszym, ubiegać się o kogoś lub o coś. Z rywalizacją wiąże się wiele zarówno pozytywnych, jak i negatywnych emocji: dla niektórych jest ona motorem postępu, dla innych – prostą ścieżką do zagłady ludzkości. Przykłady?

Jasne strony rywalizacji

  • Bez rywalizacji nie byłby możliwy postęp w nauce, kulturze i sporcie. Gdyby badacze nie rywalizowali ze sobą, nie byłoby wielu ważnych wynalazków i odkryć, między innymi z medycyny, chemii czy fizyki.
  • Rywalizacja pozwala się rozwijać i realizować własne ambicje. Kiedy na przykład dwóch uczniów z tego samego rocznika walczy w konkursie na najlepszy samodzielnie napisany program komputerowy, chęć zwycięstwa pcha ich do odkrywania coraz to nowych informacji i możliwości. Pozwala im też poczuć, że robią coś dobrze, że są w czymś naprawdę świetni.
  • Podjęcie rywalizacji pozwala spełniać marzenia, m.in. walczyć o względy ukochanej/ukochanego. Dzięki temu ma się większe poczucie własnej wartości: nawet przegrana tak nie boli, jak stwierdzenie na starcie, że „jestem do niczego” czy „i tak mi się nie uda”.
  • Rywalizacja pozwala wytworzyć stan pewnego napięcia, który jest ułatwia dokonywanie odkryć i nie pozwala się nudzić. Może być też formą zabawy.
  • Dla osób, które nie czują się dobrze w grupie, są samotnikami i indywidualistami, rywalizacja może być sposobem na wyrażanie siebie i pokonywanie własnych ograniczeń.

Ciemne strony rywalizacji

  • Rywalizacja jest wtedy dobra, gdy nie ma w niej złych intencji i nie prowadzi do złych uczynków. Na przykład naukowcy nie utrudniają sobie nawzajem pracy, nie podkradają swoich wyników badań, a sportowcy nie biorą środków dopingowych, aby być najlepszymi.
  • Ludzie, którzy rywalizują ze sobą, czasami nie znają umiaru i niszczą swoje życie oraz zdrowie. Przykładowo, aby wygrać w konkursie, niektórzy mogą tak długo przesiadywać przed komputerem, aż stracą przytomność i trafią do szpitala (na to czasami wystarczy niecała doba!).
  • Niektórzy nie potrafią przegrywać, przez co wpadają w depresję lub nawet potrafią się targnąć na własne życie. Podobno osoby, które stale z kimś rywalizują, odczuwają wewnętrzny lęk. Mogą też być agresywne.
  • Rywalizacja sprawia, że rywale nie chcą ze sobą rozmawiać, przestają być sobie życzliwi, nie potrafią sobie pomóc w trudnych sytuacjach.
  • W dorosłym świecie rywalizacja prowadzi często do tzw. wyścigu szczurów, w którym wszystkie chwyty są dozwolone, aby zdobyć lepsze stanowisko, zarabiać więcej pieniędzy, zdobyć sławę itd.

Razem jesteśmy lepsi!

Współpracować znaczy prowadzić wspólnie jakieś działanie. Wiele osób twierdzi, że współpraca może zupełnie wyprzeć rywalizację, ponieważ nie ma negatywnych skutków. Mimo to, aby była skuteczna, musi zostać spełnionych wiele warunków. Oto kilka przykładów plusów i minusów dotyczących współpracy.

Na plus

  • Praca w grupie pozwala osiągnąć lepsze wyniki, ponieważ każdy dokłada swoją „cegiełkę” do całości.
  • Współpraca sprawia, że wszyscy czują się równi. Każdy robi to, w czym czuje się najlepiej, i nie musi nic udowadniać. Dzięki temu też czuje się dowartościowany i może się rozwijać. Nie oznacza to jednak, że nie nabywa nowych umiejętności. Po prostu nie wstydzi się prosić o pomoc.
  • Dzięki współpracy ludzie są dla siebie życzliwsi, więcej ze sobą rozmawiają, nie obrażają się tak łatwo, zaczynają myśleć o sobie pozytywnie. Stają się też bardziej odpowiedzialni, ponieważ od ich wyników zależą wyniki innych osób.
  • Jeżeli jeden z członków grupy się rozchoruje i nie będzie mógł wykonać zadania, prawdopodobnie ktoś inny będzie mógł go zastąpić. W ten sposób zadanie zostanie ukończone w terminie.
  • Współpraca pozwala równomiernie rozłożyć obowiązki między członków grupy.

Na minus

  • Nie wszystkie osoby potrafią współpracować. Poza tym w grupie potrzebny jest lider, który może łatwo zamienić się w dyktatora.
  • Współpraca czasami podlega ocenie, np. w szkole czy w firmie. Może być więc formą rywalizacji, ale – między zespołami. Wtedy współpraca wewnątrz zespołu może przebiegać dobrze, ale między zespołami może toczyć się zacięta walka.
  • Czasami zdarza się, że w grupie są osoby, które starają się nic nie robić. Nie wywiązują się ze swoich obowiązków i na wszystko mają świetną wymówkę. Mogą być przesympatyczne, a przy tym bardzo fałszywe. I na dodatek: czasami całą pracę ciągnie wykonuje tylko jedna osoba.
  • Współpraca może „zabijać talenty”. To znaczy, że ktoś może zostać ograniczony tylko do swoich obowiązków, chociaż ma predyspozycje i chęci, aby robić również inne rzeczy. Jeżeli taki stan trwa długo, może w ogóle zrezygnować z rozwijania siebie.

 

Co zatem wybierasz: rywalizację czy współpracę? A może… jedno i drugie?

 

 

Zdjęcie użyte na mocy licencji Ingram Image
Autor: Olka Klaus


TO RÓWNIEŻ MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ:

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji ?
Zrobisz to wypełniając poniższy formularz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *