mickiewicz2

Opracowanie lektury „Reduta Ordona”

Autor: Adam Mickiewicz

Tytuł: „Reduta Ordona”

Rodzaj literacki: liryka

Gatunek literacki: wiersz, poemat opisowo-refleksyjny, łączący cechy epiki i liryki

Epoka: romantyzm

Czas akcji: 6 września 1931 r.

Miejsce akcji: Warszawa, dzielnica Wola

  • Adam Mickiewicz – ur. 1798 r. w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 1855 r. w Konstantynopolu.

Treść utworu

Oddziały rosyjskie nacierają na redutę, której broni dowódca artylerii Julian Konstanty Ordon. Rosjan jest zdecydowanie więcej niż Polaków, ponadto mają aż dwieście armat, podczas gdy Polacy – jedynie sześć. Dlatego polscy żołnierze starają się strzelać celnie.

  • Reduta: rodzaj szańca, wału obronnego, otoczonego wałem ziemnym.

Opowieść adiutanta o ciężkim losie zwykłych żołnierzy, carze tyranie, który okrutne rozkazy. Przez jego decyzje ludzie zsyłani są na Sybir. Boi się go cała Europa, jedynie Polska odważnie staje do walki.

Rosjanie wygrywają. Z reduty padł ostatni wystrzał armatni. Kiedy Rosjanie wdzierają się na redutę, Ordon wbiega do podziemi i wysadza znajdujące się tam składy amunicji. Giną obrońcy reduty, napastnicy i sam Ordon.

Najważniejsze wydarzenia w skrócie

  1. Przybycie wojsk moskiewskich.
  2. Nierówny ostrzał.
  3. Rosjanie na rogatkach.
  4. Decyzja o walce bronią ręczną.
  5. Znacząca przewaga nieprzyjaciół.
  6. Decyzja Ordona o wysadzeniu reduty.
  7. Śmierć obrońców reduty.

Główny bohater
Julian Konstanty Ordon –
powstaniec listopadowy, oficer wojsk polskich, dowódca artylerii w reducie nr 54; odważny i zdolny do poświęceń w słusznej sprawie. Uwaga: naprawdę Ordon nie zginął podczas obrony reduty, lecz popełnił samobójstwo we Florencji w 1887 r.

Podjęta problematyka

  1. Tyrania i bezwzględność cara w stosunku do podbitych narodów.
  2. Lud rosyjski jako bezwolne narzędzie w ręku cara.
  3. Dziejowa niesprawiedliwość panująca na świecie.

Przesłanie utworu

  • „Reduta Ordona” pokazuje niezwykłe bohaterstwo i odwagę Polaków podczas obrony Warszawy w czasie powstania listopadowego.
  • Postawa i zachowanie wroga – wojsk moskiewskich – zostały przedstawiony bardzo krytycznie, przez stosowanie licznych epitetów o zabarwieniu negatywnym (lawa błota, robactwo, sępy czarne).
  • Dowodzący oddziałem polskim Ordon został przedstawiony jako wzór powstańca, którego zachowanie należy naśladować.

Charakter utworu

„Redutę Ordona” możemy nazwać poematem opisowo-refleksyjnym, ponieważ łączy w sobie cechy epiki i liryki (tzw. gatunek synkretyczny).

W „Reducie Ordona”

 

  • z epiki – narrator – fabuła – opisy – dialogi
  • z liryki – środki stylistyczne – emocjonalność – refleksyjność

Funkcje wybranych środków stylistycznych

  • Duża liczba czasowników o charakterze dźwiękonaśladowczym sprawia, że utwór jest niezwykle dynamiczny, a odbiorca czuje się niejako wrzucony w wir prawdziwej walki. Czuje jej śmiertelną powagę i zaciętość walczących.
  • Kontrast (biel – czerń) podkreśla charakter walk Polaków z Rosjanami.
  • Rozbudowana apostrofa do cara Rosji przedstawia go jako bezdusznego i bezwzględnego tyrana, który nie liczy się z życiem swoich żołnierzy.

Ciekawostki

– Wiersz został napisany przez Adama Mickiewicza w roku 1832 w Dreźnie, po klęsce powstania listopadowego. Wydano go w Paryżu w 1833 r.

– O wydarzeniu przedstawionym w wierszu opowiedział Mickiewiczowi jego przyjaciel Stefan Garczyński, który był jednocześnie adiutantem dowódcy obrony Warszawy.

– „Reduta Ordona” była recytowana przez Bernarda Zygiera w powieści Stefana Żeromskiego pt. „Syzyfowe prace”.

– W 1999 r. Bogna Lewtak-Baczyńska skomponowała muzykę do „Reduty Ordona”.

– W 2009 r. powstała hip-hopowa wersja „Reduty Ordona” w wykonaniu zespołu Trzeci Wymiar.

Ważne cytaty (za: www.wolnelektury.pl)

  • Bóg wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń
    Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze,
    Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona
    Obleją, jak Moskale redutę Ordona:
    Karząc plemię zwycięzców zbrodniami zatrute,
    Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę.

 

  • Warszawa jedna twojej mocy się urąga,
    Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,
    Koronę Kazimierzów, Chrobrych z twojej głowy,
    Boś ją ukradł i skrwawił synu Wasilowy!

 

  • … – i żołnierz pobladnął,
    Nie znalazłszy ładunku już bronią nie władnął,
    I uczuł, że go pali strzelba rozogniona;
    Upuścił ją i upadł; nim dobiją, skona!…

 

 

Autor: Katarzyna Andryszewska
Zdjęcie – Wikipedia

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji ?
Zrobisz to wypełniając poniższy formularz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *