cogito

Zwykły ziemniak namieszał w historii porządnie. Gdyby ktoś nakręcił film o jego losach, byłaby to fascynująca opowieść…

Początek historii – czasy Kolumba

Odkrycie przez Krzysztofa Kolumba Ameryki zapoczątkowało też „wędrówkę” roślin przez ocean. Ameryka Południowa – tam na terenie dzisiejszego Peru żyli Inkowie, którzy uprawiali ziemniaki. To stamtąd w drogę do Europy wyrusza nasz ziemniak. A nie jest to dla niego droga prosta, łatwa i łaskawa. Najpierw w XVI wieku imperium Inków podbijają konkwistadorzy pod dowództwem Francisco Pizarro. Właśnie potem ziemniaki trafiają do Europy. Pierwszy ich transport jest pożywieniem pensjonariuszy szpitala dla nędzarzy w Sewilli. Zachowane dokumenty z 1573 roku mówią o dostawie ziemniaków z Wysp Kanaryjskich do Antwerpii, belgijskiego miasta. Mamy więc udokumentowaną także na papierze inwazję ziemniaków na Europę!

Trudny start

Nie miał ziemniak w Europie łatwego życia. A to zarzucano mu, że powoduje wzdęcia, a to że jest powodem trądu, w końcu że służy za siedlisko złych mocy. Mimo to – jedzono go i hodowano jako roślinę ozdobną. Słynny korsarz angielski Francis Drake przyczynił się do rozpowszechnienia upraw ziemniaka na Wyspach Brytyjskich. Ów korsarz miał swój pomnik w niemieckim Offenburgu postawiony w 1853 roku. Przedstawiał on Francisa Drake’a trzymającego w ręku kwiat ziemniaka. Napis na pomniku głosił: „Sir Francisowi Drake’owi, który rozpowszechnił ziemniaki w Europie. Miliony rolników całego świata błogosławią jego nieśmiertelną pamięć. To ulga dla biedaków, bezcenny dar Boży, łagodzący okrutną nędzę”. Pomnik zniszczyli naziści w 1939 roku.

Wojna ziemniaczana

W XVIII wieku król Prus Fryderyk Wielki rozdawał sadzonki ziemniaków chłopom, a w 1774 roku wysłał ziemniaki, a potem kucharza – instruktora ich obróbki – do pozbawionego żywności Kołobrzegu. Dlaczego wspominamy o Fryderyku Wielkim? Był bohaterem kartoflanej wojny. Ziemniaki przyczyniły się do jego przegranej z Austrią w walce o tron Bawarii. Wojna potoczyła się tak, że armie zajmowały się bardziej manewrowaniem, zajmowaniem nowych pozycji, a nie walką. Wraz z nadejściem zimy i kłopotów z zaopatrzeniem w żywność żołnierze zbierali z pól ziemniaki. Konflikt dobiegł końca, gdy Prusakom po ich stronie frontu zabrakło ziemniaków. Dlatego konflikt z lat 1778–1779 przeszedł do historii jako Kartoffelkrieg – wojna ziemniaczana.

Wielki głód i wielka emigracja

Początkowo nie bardzo wiedziano, jak ziemniaki przechowywać. Zimą mróz sprawiał, że gniły albo stawały się niezbyt smaczne. Gdy opracowano sposób przechowywania ich w wielkich kopcach przykrytych ziemią i słomą, ich znaczenie wzrosło. Ziemniaki stały się tak popularne, że zajęły podstawowe miejsce w jadłospisie rodzin w wielu krajach. Ich brak mógł doprowadzić do zagłady narodów i państw. Gdy w 1845 uprawy ziemniaka w Irlandii zaatakowała zaraza, drastycznie zmalały plony. Irlandczycy zaczęli być nękani przez głód. Zjawisko było tak dotkliwe i tragiczne, że w przeciągu 4 lat z powodu głodu i chorób wywołanych brakiem jedzenia zmarło prawie milion osób, a dwa miliony wyemigrowały głównie do USA. Wydarzenie to określa się mianem Wielkiego Głodu.

Chipsy

Historia chipsów rozpoczęła się w 1853 roku. Tak naprawdę wspomina się o nich wcześniej, ale przytoczona data i związana z nią historia przyćmiła poprzednie wydarzenia. Otóż pewien szef kuchni George Crum był zły na klienta marudzącego na zbyt grubo pokrojone pieczone ziemniaki. Postanowił więc pokroić mu je w cieniutkie plasterki, posolić, podpiec i podać. Jaka była reakcja gościa? Pokochał chipsy jak wiele osób na świecie.

Zdjęcie użyte na mocy licencji Ingram Image

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji ?
Zrobisz to wypełniając poniższy formularz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *